Etykieta

Etykieta DOJO

  1. Dojo (miejsce treningu) jest miejscem szczególnym, ponieważ tam uczestnik poznaje sztukę karate. Zachowanie się w dojo pokazuje, w jaki sposób traktuje się karate. Etykieta dojo jest zbiorem zasad regulujących zachowanie się uczestnika w miejscu treningu karate i poza nim. Zawiera przysięgę, zasady etyczne oraz ceremoniał, charakterystyczny dla treningów karate. Uczestnik treningu jest zobowiązany do przestrzegania etykiety dojo.
  2. Zachowanie uczestnika powinno być naturalne, ale spokojne. Podczas treningu niedopuszczalne są rozmowy. Należy skoncentrować się na ćwiczeniach i osobie trenera.
  3. Przy wejściu na salę należy zdjąć buty i w drzwiach ukłonić się w pozycji stojącej (nogi połączone są piętami, wyprostowane dłonie przy udach, pochylamy głowę w milczeniu). Ukłon (rei) nie jest tylko gestem grzecznościowym. Wyraża szacunek dla sztuki karate, wszystkich jej mistrzów, nauczyciela – sensei, współćwiczących i siebie samego. Wejście do dojo – to nie tylko wejście do budynku, ale także wejście do miejsce, gdzie obowiązuje dyscyplina i idea doskonalenia się w aspekcie psychicznym i fizycznym.
  4. Ukłony (oddawanie honorów) są zewnętrzną oznaką dyscypliny, kultury osobistej i wzajemnego poszanowania.
  5. W trakcie całego treningu obowiązuje cisza i podporządkowanie uczestników treningu komendom i poleceniom prowadzącego trening.
  6. Ceremonia powitania wygląda następująco:
    1. Uczniowie ustawiają się w szereg, twarzą do trenera (sensei). Od prawej strony stają posiadacze najwyższych stopni (wg kolorów pasów). W przypadku równych stopni obowiązuje zasada senioratu (decyduje data wcześniejszego zdanego egzaminu na stopień kyu/dan, pełniona funkcja lub oczywista różnica wieku między uczestnikami). Na komendę najstarszego stopniem (sempai) – yoi uczniowie przyjmują postawę musubi dachi.
    2. Sensei siada i na polecenie sempai – seiza (usiądźcie) siadają uczniowie, przyklękając najpierw na lewe, a potem na prawe kolano, siadają pośladkami na piętach, a otwarte dłonie kładą na udach, palcami skierowanymi do środka. Ręce mają lekko ugięte w łokciach, plecy trzymają wyprostowane, kolana rozchylone na szerokość barków.
    3. Na komendę mokuso – następuje krótka medytacja (oczy zamknięte lub półprzymknięte, ciało rozluźnione, tułów wyprostowany, dłonie charakterystycznie ułożone, staramy się o niczym nie myśleć). Koniec medytacji następuje na komendę mokuso yame.
    4. Sensei odwraca się w tym samym kierunku, co uczniowie i na komendę shomen ni rei następuje ukłon w siadzie japońskim za rei, wyrażający szacunek dla sztuki karate. Sensei odwraca się twarzą do ćwiczących i sempai wydaje komendę sensei ni rei. Wszyscy kłaniają się mistrzowi (on odwzajemnia ukłon).
    5. Na kolejną komendę otagai ni rei kłaniają się uczniowie, a sensei nie kłania się, gdyż jest to ukłon dla uczących się na tej sali (a więc partnerom dojo).
    6. Sensei wstaje i na komendę dachi zen wstają uczniowie i przechodzą do postawy musubi dachi. Sensei kłania się, uczniowie odkłaniają się i na komendę trenera rozpoczyna się rozgrzewka.
    7. Przysięga dojo:
      • Będziemy ćwiczyć nasze serca i ciała dla osiągnięcia silnego ducha.
      • Będziemy dążyć do opanowania sztuki karate, aby nasze ciało i zmysły stały się doskonałe.
      • Będziemy przestrzegać zasad grzeczności, poszanowania starszych i powstrzymywać się od gwałtowności.
      • Za wyjątkiem koniecznej obrony zagrożonego życia lub zdrowia, nie będziemy stosować sztuki karate poza dojo. Uss!
    8. Jeżeli prowadzący trening ma inny tytuł w karate niż sensei, w miejsce sensei używa się jego tytułu.
    9. Osoba spóźniona, po wejściu do dojo, siada w pozycji „seiza” i czeka na decyzję trenera lub instruktora. Siadać należy twarzą do ściany przy wejściu.
    10. Do szkoleniowców nie wolno zwracać się po imieniu. W zależności od posiadanego przez niego stopnia, zwracamy się do niego używając odpowiedniego tytułu w języku japońskim.
    11. Trener lub instruktor posiadający stopień mistrzowski od 5 dana wzwyż nosi tytuł „Shihan” (mistrz), od 1 do 4 dana „Sensei” (nauczyciel). Do posiadacza wyższego stopnia uczniowskiego należy zwracać się per „Sempai”.
    12. Rozmawiający z trenerem lub instruktorem a także posiadaczem starszego stopnia należy stać w pozycji zasadniczej. Przed i po każdej rozmowie należy ukłonić się z użyciem słowa „Uss”!
    13. Przed i po każdym wspólnym ćwiczeniu lub walce, należy ukłonić się partnerowi.
    14. W czasie treningu kategorycznie nie wolno opuszczać sali bez zezwolenia prowadzącego trening.
    15. Po zakończeniu treningu, wychodzący z sali należy przepuścić przodem trenera lub instruktora i posiadaczy starszych stopni. Tą samą zasadę stosuje się w szatni, umywalni i na całym terenie dojo.
    16. W czasie treningu osobom w ubraniach cywilnych nie wolno przebywać na terenie dojo, za wyjątkiem gości zaproszonych przez trenera lub instruktora.